MSB Bütçe Görüşmelerinde İşçi Gerçeği: Savunma İşçileri Yoksulluk Sınırının Altında Yaşıyor
Milli Savunma Bakanlığı bütçe görüşmelerinde savunma sanayi işçilerinin yaşadığı ekonomik sorunlar ilk kez bu denli açık ve doğrudan bir şekilde dile getirildi. İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, askeri fabrika ve tersanelerde görev yapan emekçilerin ağır ve tehlikeli iş kollarındaki çalışma koşullarına rağmen aldıkları ücretlerin yoksulluk sınırının altında kaldığını vurguladı.
Bayhan, yalnızca Kayseri’de son iki yıl içinde yaklaşık otuz askeri işçinin daha iyi koşullar ve ücretler nedeniyle özel sektör ya da yurt dışındaki firmalara geçiş yaptığını belirterek, devletin yetişmiş nitelikli personel kaybettiğini ifade etti. İşçilerin yıllardır dile getirdiği sorunları tek tek sıralayan Bayhan, geçmiş dönem kayıplarından taşeron sorununa, gelir vergisi yükünden sosyal haklara kadar birçok kritik konunun çözüm beklediğini dile getirdi.
Murat Yalçınkaya’dan teşekkür ve taleplerin altı çizilen açıklama
Milletvekilinin bu çıkışı, sahadaki işçiler tarafından memnuniyetle karşılandı. Türk Harb-İş Sendikası İstanbul Şube Başkanı Murat Yalçınkaya da yaptığı yazılı açıklamada bu girişimin önemine işaret ederek İskender Bayhan’a teşekkürlerini sundu. Ancak bu teşekkür sadece bir nezaket ifadesi değil, aynı zamanda işçilerin somut taleplerinin güçlü bir şekilde ifade edilmesiydi.
Yalçınkaya mesajında işçilere şu şekilde seslendi:
Savunma sanayi işçilerinin sorunlarını gündeme taşıma konusundaki hassasiyetiniz ve göstermiş olduğunuz ilgi için öncelikle teşekkür ederiz. Aşağıda yer alan taleplerimizin, TBMM’de Milli Savunma Bakanlığı bütçe görüşmelerinde dile getirilmesi bizler için büyük önem taşımaktadır.
1. Gelir vergisi adaletsizliği
Askeri Tersanelerde ve Askeri Fabrikalarda çalışan işçilerin en temel ve kronik sorunu gelir vergisindeki adaletsizliktir. İşçiler, yıl içinde iki maaşa denk gelen miktarı devlete vergi olarak ödemektedir ve bu durum pek çok ailede ciddi ekonomik kayıplara neden olmaktadır.
Yalçınkaya’nın bu konudaki talebi nettir:
- Gelir vergisinin ilk dilimi %15 olarak işçiden kesilmeli,
- Aşan kısım işveren tarafından karşılanmalıdır.
Bu model, bugün Türkiye’de bazı kamu/özel sektör ortak kurumlarında uygulanmakta olup işçiyi koruyan, adil ve sürdürülebilir bir yöntemdir.
Şu an ise savunma işçileri gelir vergisinde son dilime yükselerek %35 vergi kesintisine maruz kalmakta, bu da maaş gelirlerinde dramatik düşüşlere yol açmaktadır.
2. İl dışı görevlendirmelerde harcırah ve konaklama ücretleri yetersizdir
Savunma sanayi işçileri sık sık il dışı görevlendirmelere gitmektedir. Ancak verilen harcırah ve konaklama ücretleri günümüz ekonomik koşullarıyla uyumlu değildir.
Resmî rakamlar şöyledir:
- İlk 10 gün için konaklama bedeli: 976 TL
- Takip eden 80 gün için konaklama bedeli: 395 TL
Bu tutarlarla özellikle yaz sezonunda Ege ve Akdeniz bölgelerinde otel, pansiyon, konaklama gibi temel giderleri karşılamak mümkün değildir.
Yürürlükte olan 30. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesi’nin 49/f maddesinde yer alan “Geçici Dış Görev Primi”nin mevcut 453 TL tutarı ise ekonomik realitenin çok gerisinde kalmıştır.
Yalçınkaya bu konuda net bir çözüm talep etmektedir:
Geçici Dış Görev Primi tutarı, taraflar arasında yapılacak ek protokolle 453 TL’den en az 2.000 TL’ye yükseltilmelidir.
Bu talep keyfi değil, işçinin zorunlu giderlerini karşılayabilmesi için minimum düzeydir.
İşçiler üretirken yoksullaşıyor
Savunma sanayi işçileri; askeri üretimin kalbinde çalışan, yüksek risk ve yüksek sorumluluk taşıyan bir grubun temsilcisidir. Türkiye’nin savunma kapasitesini inşa eden bu emekçiler:
- Tank üretiyor,
- Gemileri modernize ediyor,
- Yazılım ve elektronik altyapıyı geliştiriyor,
- Mühimmat ve teknik parça imal ediyor,
- Ağır metal işlerinde çalışıyor.
Ancak bu emeğin karşılığını almadığında iki kritik sorun ortaya çıkıyor:
- İşçi aileleri ekonomik olarak sıkışıyor.
- Devlet, yetişmiş ve uzman iş gücünü kaybediyor.
İskender Bayhan’ın meclis kürsüsünde ifade ettiği gibi:
“Emeğinin karşılığını alamayan işçi, yurt dışındaki cazip teklifleri değerlendiriyor ve kurumdan ayrılıyor.”
Bu sadece bireysel bir karar değil; savunma sanayi hafızasının erozyonu anlamına geliyor.
İşte çözüm önerileri
Hem meclis konuşmasında hem sendika açıklamasında öne çıkan çözüm yolları aynıdır:
✔ Gelir vergisinin işçi lehine düzenlenmesi
✔ Eşit işe eşit ücret prensibinin yerleşmesi
✔ Taşeronluğun kaldırılması
✔ Harcırah ve konaklama ücretlerinin gerçek enflasyon karşısında güncellenmesi
✔ Geçici görev priminin 2.000 TL seviyesine çıkarılması
✔ Ağır ve tehlikeli iş kollarında ekstra haklar tanınması
✔ Grev yasağının kaldırılması
✔ İfade özgürlüğünün güvence altına alınması
✔ Yeni işçi alımı ile iş yükünün dengelenmesi
Değerlendirme (msbiscileri.com yorumu)
Biz savunma sanayi işçileri, bu ülkenin üretim gücüne omuz veren emekçileriz.
Vergi yükünün adaletsizliği, geçici görev ücretlerinin yetersizliği ve ücretlerin yoksulluk sınırının altında kalması artık sürdürülebilir değildir.
Bu süreçte mecliste dile getirilen her cümle, sahada çalışan on binlerce işçinin sesi olmuştur.
Biz de msbiscileri.com olarak bu konunun takipçisi olmaya devam edeceğiz.
